Interpelacja po skardze właściciela kampera
Sprawa zaczęła się od konkretnego pytania mieszkańca Ostrowa Wielkopolskiego. Zwrócił się on do biura poselskiego Karoliny Pawliczak (KO), chcąc dowiedzieć się, dlaczego jego kamper w systemie e-TOLL jest rozliczany tak samo jak ciężarówka wykonująca komercyjne przewozy. Posłanka na podstawie tej skargi złożyła interpelację do Ministerstwa Infrastruktury.
Pytania były precyzyjne: na jakiej podstawie prawnej kampery objęto opłatami elektronicznymi, czy resort analizował wpływ tych przepisów na turystykę caravaningową oraz czy planuje rozmowy ze środowiskiem. W imieniu ministerstwa odpowiedział wiceminister Stanisław Bukowiec. Treść pisma nie pozostawia złudzeń właścicielom cięższych pojazdów turystycznych.
Przepisy nie rozróżniają celu podróży. Nie ma znaczenia, czy dany pojazd jeździ zarobkowo, czy służy wyłącznie do wyjazdów na wakacje. Ustawa o drogach publicznych nakłada obowiązek uiszczania opłaty za przejazd drogami krajowymi na wszystkie pojazdy i zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Z tego obowiązku zwolnione są wyłącznie wybrane służby – wojsko, straż graniczna, policja, służby ratownicze oraz zarządcy dróg. Kamperów na tej liście nie ma.
Zasada „użytkownik płaci” i unijne ramy
Resort powołuje się na unijną dyrektywę 1999/62/WE oraz zasadę „użytkownik płaci”. Wysokość opłaty wynika z tego, jak mocno dany pojazd obciąża infrastrukturę drogową, a nie z tego, do czego jest wykorzystywany. Decydują masa pojazdu, norma emisji spalin i długość przejechanego odcinka płatnej drogi.
Ciężki kamper zużywa nawierzchnię podobnie jak inny pojazd o zbliżonej masie, niezależnie od tego, czy wiezie towar, czy rowery i namiot. Zdaniem ministerstwa unijna dyrektywa nie daje podstaw do wprowadzenia dodatkowego wyjątku dla pojazdów turystycznych. W praktyce oznacza to, że w systemie e-TOLL kamper samojezdny powyżej 3,5 t jest traktowany jak samochód ciężarowy lub autobus.
Resort zwraca też uwagę na kontekst europejski. Żadne państwo unijne pobierające opłaty drogowe nie wprowadziło osobnego zwolnienia dla kamperów jako odrębnej kategorii pojazdów. Reguła oparta na dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony jest standardem w całej Europie, a polskie stawki dla pojazdów ciężkich należą do najniższych na kontynencie. To argument, którym ministerstwo broni status quo – i jednocześnie studzi nadzieje na specjalne, krajowe rozwiązanie.
Co zmieni się 21 września 2026 roku
Choć dla cięższych kamperów ulgi nie będzie, nowelizacja ustawy o drogach publicznych – uchwalona pod koniec maja – realnie poprawi sytuację części kierowców. Od 21 września 2026 roku z opłaty elektronicznej zwolnione zostaną zestawy złożone z samochodu osobowego o DMC poniżej 3,5 tony oraz przyczepy lub naczepy. W praktyce chodzi głównie o przyczepy kempingowe ciągnięte przez auta osobowe.
Według danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców taka konfiguracja dotyczy około jednej piątej wszystkich zarejestrowanych w Polsce pojazdów kempingowych. Ministerstwo szacuje, że po wejściu zmiany w życie z opłat będzie zwolnionych około 99 proc. samochodów wykorzystywanych w turystyce. To wyraźna ulga dla klasycznego caravaningu opartego na przyczepie, a nie na pojeździe samojezdnym.
Podsumowanie obecnych i nadchodzących zasad:
- Pojazdy i zespoły powyżej 3,5 t DMC – obowiązek e-TOLL bez względu na cel podróży
- Wybrane służby (wojsko, SG, policja, ratownictwo, zarządcy dróg) – zwolnienie ustawowe
- Samochód osobowy poniżej 3,5 t + przyczepa/naczepa – zwolnienie od 21 września 2026 r.
- Kampery samojezdne powyżej 3,5 t – bez zmian, rozliczenie jak ciężarówka
- Osobna kategoria „kamper” w e-TOLL – nieplanowana
Kogo nowelizacja nie dotyczy
Skoro nowe przepisy obejmują tylko przyczepy kempingowe ciągnięte przez auta osobowe, na uldze nie skorzystają właściciele kamperów samojezdnych o DMC przekraczającej 3,5 tony – a to właśnie ich dotyczyła interpelacja. Według bazy CEPiK jest ich w Polsce około 2,2 tysiąca.
Ministerstwo nie potrafi podać dokładnej liczby kierowców, którzy faktycznie rozliczają się w systemie e-TOLL. Mechanizm poboru opłat prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową w ogóle nie wyodrębnia kategorii „kamper”. W polskich przepisach taki typ pojazdu formalnie nie istnieje. To istotny szczegół: nawet gdyby ustawodawca chciał wprowadzić ulgę wyłącznie dla turystycznych zabudów, system nie ma dziś narzędzia, by automatycznie odróżnić je od innych pojazdów ciężkich.
Dla tej grupy kierowców nic się więc nie zmieni. Nadal będą rozliczani na takich samych zasadach jak właściciele samochodów ciężarowych i autobusów – z uwzględnieniem masy, normy emisji spalin oraz przejechanych kilometrów płatnych odcinków.
Dlaczego resort nie chce osobnej kategorii
Ministerstwo nie widzi powodu, by tworzyć osobną kategorię kamperów w e-TOLL ani specjalne, niższe stawki. W odpowiedzi na interpelację wskazano kilka barier.
Po pierwsze, zmiana byłaby kosztowna i trudna do wdrożenia, a dotyczyłaby zaledwie około 1 procenta pojazdów turystycznych poruszających się po polskich drogach. Po drugie, dowody rejestracyjne wydawane w różnych krajach Unii Europejskiej są mocno zróżnicowane. W wielu przypadkach nie da się jednoznacznie stwierdzić, że zagraniczny pojazd jest kamperem w rozumieniu polskiego prawa – to utrudniałoby zarówno naliczanie, jak i kontrolę opłat.
Po trzecie, skoro żaden unijny kraj pobierający opłaty drogowe nie wydzielił kamperów jako osobnej, zwolnionej kategorii, polski resort nie zamierza iść pod prąd. Argument o masie i zużyciu nawierzchni pozostaje nadrzędny wobec argumentu o turystycznym charakterze przejazdu.
W efekcie podział w środowisku caravaningowym będzie coraz wyraźniejszy. Właściciele przyczep ciągniętych przez auta osobowe zyskają realne zwolnienie z systemu e-TOLL. Właściciele cięższych, samojezdnych zabudów – w tym większych konstrukcji, takich jak kamper 4-osobowy o DMC powyżej progu – zostaną przy dotychczasowych zasadach. Decyzja ministerstwa zamyka na razie dyskusję o „turystycznym wyjątku” i utrwala regułę: powyżej 3,5 tony liczy się masa, a nie cel podróży.
